Kellemes Karácsonyt!

Kellemes Karácsonyi Ünnepeket és Boldog Új Évet!

(fot.7-22 FSZEK Budapest Gyűjtemény)

Reklamy

Zapowiedzi 06.11.2014

5-15 list.: festiwal kina włoskiego w Puskin Mozi. Na zdjęciu kadr z filmu „Anime nere” (Czarne dusze) w reżyserii Francesco Munziego. Film pokazuje Kalabrię żyjącą w cieniu tamtejszej mafii – ndranghety. Tu szczegółowy program festiwalu.

7 list.: koncert Mary Popkids, The Qualitons, Járai Márk w klubie Akvárium (wstęp 1600 Ft) oraz Pannonia Allstars Ska Orchestra, Soul Surge, Irie Maffia Sound System (wstęp 1900 Ft)

7 list.: w Budapest Music Center o 19.30 Aga Zaryan and European Jazz Quintet oraz o 21.00 Obara International Quintet feat. Tom Arthurs, 8 list. o 21.00 Wojtek Mazolewski Quintet

8 list.: godz. 11.00 – spacer po Újlipótváros z Budapest Beyond Sightseeing, architektura, historia, miłości, zdrady, samobójstwa, życie literackie i towarzyskie dzielnicy.

7-9 list.: zwyczaje świętomarcińskie w Vajdahunyadvár, tradycyjne potrawy z gęsiny, lampiony, muzyka ludowa, będą zajęcia dla dzieci, ulica kultury – stoiska wydawnictw, artyści, przedstawienia, antyki. Tu szczegóły.

8 list.: z okazji zbliżającego się Dnia Niepodległości Polonia Nova zaprasza na świąteczne spotkanie o godz. 16.00 przed Instytutem Polskim na ul. Nagymező

8 list.: ormiański etno-rock i psychodeliczny post-folk. Koncerty Meszecsinka i Deti Picasso w Fonó Budai Zeneház

9 list.: godz. 11.00 rodzinne przedpołudnie w legendarnej Centrál Kávéház, bajki czytają znani aktorzy (programy dla dzieci odbywają się tu zawsze w pierwszą niedzielę miesiąca)

do 30 list. – trwa miesiąc fotografii, lista wystaw tutaj.

Tramwaj-kometa

Student Szabolcs Simó został wybrany najlepszym fotografem miasta w międzynarodowym konkursie CBRE. Węgier wygrał w kategorii dla młodych fotografów w wieku 16-25 lat. Jego zdjęcie nosi tytuł Bożonarodzeniowy świetlny tramwaj i przedstawia mknący wzdłuż Dunaju ozdobiony kolorowymi światłami tramwaj. Efekt przypomina trochę ciągnącą za sobą świetlny ogon kometę albo startujący w przyszłość wehikuł czasu. Zwycięskie zdjęcie zostało zrobione w grudniu zeszłego roku.

Szabolcs pierwszy raz sfotografował tak oświetlony tramwaj w 2011 roku. Dziś ten temat stał się tak popularny wśród fotografów i turystów, że w grudniu na przystankach dwójki czy dziewiętnastki tworzą się wręcz korki, każdy próbuje ustawić się z aparatem pod jak najlepszym kątem. Dla niektórych temat jest już tak wyeksploatowany, że ociera się niemal o kicz.

Jednym z ulubionych tematów Szabolcsa są mosty, uwielbia nabrzeże Dunaju i widoki z Góry Gellerta. Tu np. Most Wolności i zimowy Dunaj przykryty jak pancerzem białymi smugami mgły. Jeśli zainteresowały Was prace Szabolcsa, możecie zapoznać się z nimi szerzej tutaj.

I choć od razu podniosły się głosy, że konkurs nie jest wcale miarodajny, i że na Węgrzech można znaleźć na pewno lepszych fotografów miasta, to myślę że warto prezentować ludzi z pasją, którzy doskonalą warsztat, przez lata niestrudzenie oddając się swojemu hobby. Pięknych zdjęć Budapesztu nigdy za wiele :)

Zapowiedzi 02.10.2014

2-19 paźdz.: interaktywna wystawa Wynalazki Leonarda da Vinci w centrum handlowym Europark, nie tylko dla dzieci ale i dla dorosłych zainteresowanych techniką i renesansem.

3-5 paźdz.: Budavári Pálinka- és Kolbászfesztivál – festiwal palinki na Zamku (w tym roku również whisky), do tego coś na ząb czyli pyszne węgierskie kiełbasy.

3-5 paźdz.: Tokaj-hegyaljai Szüreti Napok – święto wina w Tokaju. Tu szczegółowy program.

3-5 paźdz.: Villányi Vörösborfesztivál – festiwal czerwonego wina w Villány.

3 paźdz.: koncert legendarnej kapeli Discharge – brytyjski hardcore punk w Club 202 (Fehérvári út 202)

3-12 paźdz.: Design Hét Budapest (tydzień dizajnu) – otwarte studia, galerie, spacery, wystawy (np. w Várkert Bazár), Design Terminal, pokazy mody w ramach Central European Fashion Days, ciekawie zapowiada się wystawa Graduation Projects prezentująca najlepsze prace dyplomowe z grafiki użytkowej i wzornictwa przemysłowego z krajów Europy Środkowej (Instytut Polski, 4 paźdz.-14 list.). Warto wybrać się na jedną z proponowanych wycieczek np. do słynącego z fabryki porcelany Zsolnaya Pecsu lub do Herend. Gościem honorowym tegorocznego tygodnia będzie Holandia, niezaprzeczalna potęga w świecie dizajnu.

3-19 paźdz.: CAFe Budapest – festiwal sztuki współczesnej, kiedyś funkcjonujący pod nazwą Budapesztańska Jesień, dziś zreformowany, w nowej odsłonie przyciąga różnorodnością programów (250 wydarzeń, 47 scen). W Muveszetek Palotaja swój performance zaprezentuje Laurie Anderson, w Akademii Muzycznej po raz pierwszy na Węgrzech opera Petera Eötvösa Lady Sarashina a także 180-as Csoport, na A38 – St. Vincent, Tycho, w CaFe Sátor obok Müpa – Cirque Le Roux, Tiger Lillies i na zakończenie Nina Hagen. To tylko propozycje muzyczne, cały program festiwalu tutaj.

4, 10 paźdz.: koncert orkiestry kameralnej Magyar Virtuózok Kamarazenekar w kościele Macieja. W programie Vivaldi, Corelli, Haendel, Mozart, Bach, Schubert, Liszt, Franck.

5 paźdz.: Családi Akvárium – począwszy od 5 paźdz. w każdą niedzielę od godz. 10.00 do 15.00 klub Akvárium na Erzsebet ter oferuje interaktywne programy dla dzieci, np. zajęcia muzyczne ze znanymi artystami, zajęcia kreatywne, teatrzyk, nauka zasad ruchu drogowego (KRESZ), kącik z zabawkami, kącik czytelniczy. Wstęp 700 Ft (dzieci poniżej 2 lat – bezpłatnie), tę kwotę można sobie odliczyć od rachunku jeśli zdecydujemy się na obiad w Aqua Bistro (obiad od godz. 12.00). W najbliższą niedzielę piosenki ludowe i wiersze w wykonaniu Ági Szalóki.

5 paźdz.: Siroki vár napja – spotkania zamkowe w Sirok (ok. 25 km od Egeru) gdzie znajdują się ruiny gotyckiego zamku z XIII w., w programie pokazy łuczników, muzyka XVI-XVII w., historia zamku i okolicy, programy dla dzieci. Ciekawostką wsi są mieszkania wydrążone w skale tufowej, które były zamieszkane do XIX wieku.

9-12 paźdz.: Oktoberfest w Városliget  (Városligeti Műjégpálya, bilety od 1990 Ft). Ponad 300 gatunków piwa z 55 browarów, lokalne potrawy, street food, koncerty. Uwaga: sprzedano już 80% biletów!

9-12 paźdz.: Art Market Budapest – międzynarodowe targi sztuki współczesnej w Millenaris, wystawcy z ponad 20 krajów, m.in. galerie z Wiednia, Berlina, Bukaresztu, Budapesztu, Ljubljany, malarstwo, rzeźba, instalacje. Jest to jedna z najważniejszych imprez związanych ze sztuką współczesną w Europie Wschodniej, młode galerie, świeże prądy i zjawiska w sztuce. Prezentowana jest tu tzw. Młoda Europa czyli region kulturalny, w którym krzyżują się prądy z krajów byłego bloku wschodniego, od krajów bałtyckich po Bałkany z wpływami Wschodu i Południa – Izrael, Turcja, Azja Centralna oraz najnowszymi trendami Zachodu.

do 26 paźdz.: wystawa najlepszych zdjęć World Press Photo w Muzeum Etnograficznym

do 2 listopada: ciekawa wystawa fotografii A Bőrödön viseled (Co nosisz na skórze). Budowanie własnej tożsamości i przyjmowanie ról społecznych a ciało, które jest nośnikiem wiadomości o naszej kulturowej przynależności np. poprzez strój, tatuaż. Różne funkcje społeczne, mody, subkultury – od zmiany systemu końca lat 80 po czasy współczesne. W centrum fotografii Robert Capa Kortárs Fotográfiai Központ.

Szorty czyli krótko 27.07.2014

Ministerstwo Spraw Zagranicznych zadecydowało o likwidacji ambasady węgierskiej w Tallinie i połączeniu jej z tą w Helsinkach. Jak tłumaczy rząd, kroki te podjęto w poszukiwaniu nowych rozwiązań bardziej racjonalnego wydawania pieniędzy podatników. W Tallinie działa Instytut Węgierski, który wg. rządu doskonale wypełnia zadania kulturalno-dyplomatyczne i znajduje się w niewielkiej odległości od Helsinek. W odpowiedzi na ten ruch strony węgierskiej Estonia zamyka swoją ambasadę w Budapeszcie, pozostawiając w stolicy Węgier jedynie Instytut Estoński i konsulat honorowy. Kolejne oszczędności ma przynieść planowana likwidacja placówki w Nikozji i przyłączenie jej do ambasady w Atenach. Interesy gospodarcze Węgier wymagają natomiast otwarcia nowych ambasad: w stolicy Ekwadoru – Quito oraz w Ułan Bator. Historia z Estonią trochę mnie dziwi, bo zawsze wydawało mi się, że ze względu na wspólnotę ugrofińską ten kraj jest dla Węgrów równie ważny jak Finlandia. Ale widocznie kontakty gospodarcze z Mongolią są dla Węgrów istotniejsze.

Propozycja zmian w systemie emerytalnym. Dodatkowe punkty przy naliczaniu emerytury miałyby otrzymywać osoby, które podjęły się wychowywania więcej niż 2 dzieci. Osoby z mniejszą liczbą dzieci czy bezdzietne otrzymywałyby punkty minusowe. O zmianach rząd ma zadecydować jesienią, a nowy system ma zostać wprowadzony od 2015 roku. Emerytury pokolenia 35 latków i młodszych obywateli będą zależeć od tego ile dzieci podejmą się wychować. Eksperci Okrągłego Stołu ds. Ludności alarmują, że już teraz zmiany są spóźnione o 20 lat, należy je jak najszybciej wprowadzić by osoby bezdzietne wiedziały, że część wypracowanych pieniędzy muszą odkładać na przyszłe emerytury. Punkty dodatnie byłyby przyznawane tylko w przypadku tych dzieci, które ukończyły co najmniej szkołę średnią lub wyuczyły się zawodu. Jeden z przedstawicieli LMP nazwał propozycję upiorną, twierdząc, że na świecie nie istnieje system polityki socjalnej, który byłby zbudowany w oparciu o karę. Przeciwnicy takiego rozwiązania podkreślają, że wysokość emerytury powinna zależeć raczej od uzyskania dobrej pracy a nie od liczby posiadanych dzieci i krytykują taką ingerencję rządu w sferę intymną obywateli.

Burmistrz Budapesztu, István Tarlós odsłonił pomnik rocka w Rockmuzeum mieszczącym się w XIII dzielnicy (Angyalföld). Rzeźba znana jako „gitara pokonała młot” jest dziełem artysty Nándora Hericsa i można ją oglądać w Sali Sław Węgierskiego Rocka w centrum kultury RaM Művelődési Központ. Dzieło, które łączy w sobie motywy robotnika z młotem i rockmena rozwalającego w ekstazie gitarę ma przedstawiać węgierską muzykę big-beatową i rockową, która narodziła się w czasach komunizmu. Jak powiedział burmistrz, muzyka ta w naturalny sposób przenikała do młodych, a jej niezakamuflowany przekaz, budził i utrzymywał pragnienie wolności nawet w czasach najgorszego kadaryzmu.

Károly Eperjes, jeden z najbardziej znanych aktorów węgierskich rezygnuje z funkcji zastępcy dyrektora Teatru Narodowego. Jak powiedział w wywiadzie dla magyarteatrum.hu, jego zasady etyczne nie pozwalały mu zgodzić się z wizją artystyczną prezentowaną ostatnio w wielu przedstawieniach teatru.

Nobel alternatywny dla Krasznahorkai’ego. Węgierski pisarz László Krasznahorkai otrzymał za całokształt twórczości nagrodę America Award in Literature, uznawaną za alternatywę do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Pisarz znany jest z wydanych również w Polsce książek Szatańskie tango, Melancholia sprzeciwu oraz Wojna i wojna, a także ze scenariuszy do eksperymentalnych filmów reżysera Béli Tarra. Utwory Krasznahorki’ego przedstawiają pesymistyczne wizje przyszłości, przepełnia je melancholia i postmodernistyczne krytyczne postrzeganie społeczeństwa.

Zatrzymany w kadrze Budapeszt z minionej epoki na stronie Budapast. Stare szyldy, neony, winiarnie (borozó), Budapeszt jaki dobrze znamy, a który coraz szybciej zaczyna znikać. Jak mówi autor zdjęć: „Z jednej strony to pewnie nieuchronna oznaka rozwoju, ale z drugiej, zwłaszcza dla miłośników staroci, to strasznie smutny proces.” Trudno się nie zgodzić. Coraz mniej tych tradycyjnych borozó, całe fragmenty starych dzielnic zastępowane są nowymi plombami, w czerwcu zamknięto ostatecznie słynny targ chiński w dzielnicy Józsefváros. Budapeszt się zmienia.

Do końca października można zgłaszać filmy nakręcone urządzeniami mobilnymi do konkursu w ramach międzynarodowego festiwalu Movilfestawards. Filmy w trzech podstawowych kategoriach: komedia, dramat lub horror mogą być nakręcone kamerą internetową, tabletem lub telefonem komórkowym. Oprócz tego w sekcji Movilive oczekiwane są zgłoszenia krótkich dokumentów, natomiast w sekcji Experimental powinny znaleźć się produkcje łamiące tradycyjne formy. Każdy może wziąć udział w konkursie, organizatorzy zapewniają nawet bezpłatną pomoc przy postprodukcji (można ją otrzymać w Movilfesthouse na Erzébet tér). Jest też sekcja dla fotografów, do której można zglaszać zdjęcia świata widzianego oczyma posiadacza telefonu komórkowego, podkategorie to: życie miasta i życie ludzi, zdjęcia mogą być kolorowe lub czarno-białe. Szczegóły konkursu tutaj.

Piosenki i rymowanki dla dzieci. Popularna seria jednominutowych animacji z piosenkami dla małych dzieci Gyerekdalok doczekała się niedawno wydania książkowego pt. Gyerekdalok és Mondókák (wyd. Stúdió Beastarts). Filmiki ukazywały się w TV i rozprzestrzeniły w różnych konfiguracjach na youtube bijąc rekordy oglądalności (ok. 8 mln odsłon na youtube). W krótkim czasie stały się tak popularne, że zachęceni i zdumieni sukcesem autorzy postanowili nakręcić drugą serię. W wolnej chwili zobaczcie sobie przykładowe Gyerekdalok tutaj. Sama z przyjemnością oglądam ze swoimi dziećmi. Jest wśród nich i ta o małej kaczuszce, która szykuje się by polecieć do mamy do Polski (Kis kacsa fürdik), jest znany Tavaszi szél (Wiosenny wiatr). A moja ulubiona to Ess eső, ess (Padaj deszczu, padaj). Piękne. W zasadzie wszystkie. Zdecydowanie polecam, jeśli macie możliwość zakupu płyt i książki. Idealne również do nauki języka węgierskiego. Książka natychmiast stała się bestsellerem i wymieniana jest obok takich legendarnych tytułów jak Ablak Zsiráf, Gőgős Gúnár Gedeon czy Mosó Masa.

Ocalone światła. Wystawa fotografii Imre Kinszkiego

źródło: Fővárosi Szabó Ervin Könyvtár

W środę, 21 maja o godz. 18.00 w Fővárosi Szabó Ervin Könyvtár otwarta zostanie wystawa fotografii Imre Kinszkiego. Wystawę stworzono w ramach obchodów Roku Pamięci o Holokauście, niedawno zdigitalizowane prace fotografa po raz pierwszy pokazane zostaną razem.

Dlaczego piszę akurat o tej wystawie, choć w stolicy mamy w tym samym czasie mnóstwo innych wydarzeń kulturalnych. Kiedy natknęłam się na informacje o niej i zobaczyłam kilka zdjęć Kinszkiego już wiedziałam o czym będzie następny post. Czarno-białe fotografie pokazujące codzienne sceny z życia, których wyjątkowość polega na niesamowitym blasku a jednocześnie dynamizmie. Nasuwa mi się słowo kolor, choć mówimy przecież o czarno-białej fotografii. Co jeszcze przychodzi mi do głowy gdy na nie patrzę: impresja, uchwycenie momentu, niesamowite wyczucie chwili, miejsca, ludzi.

Kim był autor tych wyjątkowych zdjęć? Imre Kinszki urodził się w 1901 r. w Budapeszcie w zasymilowanej inteligenckiej rodzinie żydowskiej. W 1918 roku rozpoczyna studia, które zmuszony jest przerwać rok później. W 1921 roku jego zgłoszenie zostaje ponownie odrzucone z powodu wprowadzonej zasady numerus clausus, która radykalnie ograniczała liczbę studentów pochodzenia żydowskiego do 6% (z 30% przed wojną). Kinszki zmuszony jest przyjąć posadę urzędniczą w Krajowym Stowarzyszeniu Właścicieli Fabryk Włókienniczych, ale jego zainteresowania pozostają niezmienione, należą do nich fizyka, nauki przyrodnicze i filozofia społeczna. Artykuły o tej tematyce publikuje w takich pismach jak Nyugat, Századunk, Korunk. W 1925 roku żeni się z Iloną Gárdonyi, od której otrzymuje w prezencie swój pierwszy aparat. Mają dwoje dzieci.

Kinszki oprócz dokumentowania scen z życia rodziny zaczyna interesować się fotografią artystyczną, eksperymentuje, bawi się fotografią, stosuje nietypowe kąty, ostre kontrasty światła i cienia, a czasem przeciwnie, widzimy rozciągające się łagodnie cienie o świcie, o zmroku, obraz tworzy aura, czasem jest to mgła, czasem śnieg. W okresie międzywojennym większość fotografów węgierskich zafascynowana jest dokumentowaniem życia wsi. Dla Kinszkiego najlepszy krajobraz tworzy Budapeszt, tu w przestrzeni miejskiej czuje się najlepiej. Sam projektuje model aparatu KINSECTA do fotografii zbliżeniowej. Zaczyna pisać artykuły do prasy branżowej, jego prace prezentowane są na wystawach, również poza granicami kraju. Kinszki opowiada się za „nowym obiektywizmem”, a jego zdjęcia odzwierciedlają nowoczesne trendy i kierunki awangardowe w fotografii („Neues Sehen” – „straight photography” oraz „Neue Sachlichkeit”). W 1937 r. zostaje jednym z założycieli grupy artystycznej fotografów Modern Magyar Fényképezők Csoport. Nowe stowarzyszenie organizuje w Vigadó dużą międzynarodową wystawę w ramach obchodów stulecia wynalezienia fotografii. W 1939 r. współtworzy album pt. „Fotografia węgierska”.

Pod koniec lat 30 będąc świadomym zagrażającego jego środowisku niebezpieczeństwa uruchamia swoje międzynarodowe kontakty, próbuje znaleźć pracę za granicą, zdobywa paszporty na wyjazd do Nowej Zelandii dla całej rodziny, ale do wyjazdu w końcu nie dochodzi. W 1943 r. wielokrotnie wzywany jest do prac publicznych, w listopadzie 1944 wysyła jeszcze do rodziny kartkę ze stacji Ferencváros. Ostatni raz widziany jest wiosną 1945 roku w marszu śmierci zmierzającym do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Jego syn ginie w obozie w Buchenwaldzie. Żona i córka przechodzą piekło prześladowań, trafiają do jednego z domów oznaczonych żółtą gwiazdą (tzw. csillagos házak – domy z gwiazdą, do których przymusowo przesiedlano Żydów), później do getta, ale zawsze strzegą brązowej skórzanej torby, do której Kinszki spakował swoje najlepsze zdjęcia, mając nadzieję na nowy początek.

Spośród ocalałych negatywów 150 jest w posiadaniu archiwum biblioteki i to z nich stworzono wystawę. Na otwarciu obecna będzie córka fotografa, Judit Kinszki, która przybliży postać swego ojca, podzieli się wspomnieniami o beztroskim dzieciństwie i opowie o późniejszych tragicznych losach swojej rodziny i o czasach prześladowań. Wystawę „Ocalone światła” (Megmentett fények) można oglądać w głównym budynku biblioteki Fővárosi Szabó Ervin Könyvtár, (Központi Könyvtár: 1088 Budapest, Szabó Ervin tér 1).