Dlaczego w południe biją dzwony

Dzień 22 lipca został oficjalnie ustanowiony przez Parlament dniem pamięci o wydarzeniach z 1456 roku. To niezwykle ważna data w historii Węgier – miała wtedy miejsce bitwa pod Belgradem (węg. Nándorfehérvár), dzięki której na ponad pół wieku odsunięte zostało zagrożenie ze strony Turków.

Znaczny wzrost potęgi tureckiej za rządów Mehmeda II skutkuje zdobyciem Konstantynopola w 1453 roku, w następnym roku Turcy zajęli Serbię i rozpoczęli przygotowania do wojny z osłabionymi wewnętrznie Węgrami. Obroną kraju miał dowodzić Jan Hunyadi (węg. Hunyadi János – wojewoda siedmiogrodzki, ojciec króla Macieja Korwina, nazywany przez Turków „Przeklętym Jankiem”). Pod koniec maja na wieść o zblizających się Turkach król Władysław V (z Habsburgów) ucieka do Wiednia. Do Hunyadiego przyłączają się tylko nieliczni magnaci, udaje mu się jednak zebrać ok. 40 tys. armię w połowie złożoną z doświadczonych żołnierzy, resztę stanowiło chłopstwo i mieszczanie. Przybyli też ochotnicy z Polski, Czech i pozostałych krajów ościennych. Na drodze 150 tys. armii tureckiej znajduje się Belgrad, broniony przez zaledwie 7 tys. załogę pod dowództwem Mihálya Szilágyiego (szwagra Hunyadiego). Oblężenie miasta trwa od 4 do 21 lipca 1456 roku. Przybyły na odsiecz Hunyadi przerywa blokadę Dunaju, rozbijając 14 lipca turecką flotę. 21 lipca Turcy rzucają do ataku wszystkie siły, szturm trwa całą noc, janczarzy są już na murach i zaczynają wdzierać się na dziedziniec zamkowy, ale Hunyadi odcina ich od armii ścianą ognia podpalając wcześniej przygotowane materiały. 22 lipca zadaje Turkom ostateczny cios przy udziale kontratakujących krzyżowców dowodzonych przez Jana Kapistrana.

Na wieść o zwycięstwie w kościołach całej Europy biją dzwony, a papież Kalikst III nakazuje by od tej pory codziennie w południe uderzeniami dzwonów przypominać o tym wydarzeniu. Zwyczaj bicia w dzwony w południe przetrwał w kościele katolickim do dzisiaj. Niestety po 20 dniach od zwycięstwa Hunyadi umiera na tyfus, dwa miesiące później zaraza dosięga także Kapistrana. Spacerując po Wzgórzu Zamkowym warto przejść trochę dalej na północ od Kościoła Macieja, gdzie znajduje się pomnik i plac Kapistrana. Pomnik Jana Hunyadiego znajdziemy u podnóża Baszty Rybackiej przy ul. Hunyadi János.

W niedzielę (20 lipca) na Placu Bohaterów Węgrzy będą wspominać zwycięstwo pod Belgradem. Dla zainteresowanych: program rozpocznie się o 10.00 i potrwa cały dzień. Będą m.in. pokazy grupy rekonstrukcyjnej, muzyka ludowa, rajd rowerowy do Wyszehradu. Szczegóły poniżej.